Сноп з саломы

 

   Сноп з саломкі ў беларускай хаце быў не проста ўпрыгожваннем ці гаспадарчай прыналежнасцю. Гэта быў адзін з галоўных сямейных абярэгаў і сакральны сімвал, які звязваў чалавека з зямлёй, ураджаем і духамі продкаў. Часцей за ўсё гаворка ідзе пра апошні, "дажыначны" сноп, з якім было звязана мноства павер'яў.

   Вось асноўнае значэнне гэтага сімвала:

   Месца сілы — Чырвоны вугал (Покуць). Сноп займаў самае ганаровае месца ў хаце. Яго ставілі пад абразы ў чырвоным вугле, што ператварала яго ў хатні алтар і сімвал боскага благаславення для ўсёй сям'і.

   Дух поля і продкаў. Лічылася, што ў апошніх сабраных каласах хаваецца дух поля. Яго захаванне ў хаце гарантавала, што сіла прыроды і пладавітасць пяройдуць на будучы ўраджай. Акрамя таго, сноп шанаваўся як змяшчальнік духаў продкаў.

   Гарант будучага ўраджаю. Сноп захоўваўся ў хаце да наступнага ўраджаю. Зерне з гэтага снапа першымі высейвалі вясной, каб "актываваць" сілу зямлі і забяспечыць добрыя ўсходы.

   Абярэг сям'і і дастатку. Як сімвал завершанай працы і сытасці, сноп ахоўваў дом ад нястачы. Існавала прыказка: "Калі лялька са снопам, то жыта на полі са стогам". Яго стараліся багата ўпрыгожваць стужкамі і сухацветамі, верачы, што гэта прымножыць багацце сям'і.

   Калядны сімвал. Напярэдадні Каляд саломку з гэтага снапа часта сцялілі на стол пад абрус, што сімвалізавала яслі, дзе нарадзіўся Хрыстос, і павінна было прынесці ўдачу ў дом.

   Такім чынам, сноп з саломы у беларускай хаце аб'ядноўваў у сабе язычніцкія вераванні ў духаў прыроды і хрысціянскія традыцыі, служачы магутным абярэгам і матэрыяльным увасабленнем дабрабыту і сувязі пакаленняў.

поделиться в: